Program

14.04.16 (czwartek) DZIEŃ PIERWSZY

8.00-9.00 Rejestracja uczestników
9.00 Rozpoczęcie konferencji
9.15-9.25 Słowo wstępne – „Seksualność w świetle koncepcji normalizacyjnych.” Prof. dr hab. Amadeusz Krause (Uniwersytet Gdański)

NIC O NAS BEZ NAS
9.30-9.50 „Oswoiliśmy dorosłość w Gdyni” Katarzyna Karczewska, Uczestnicy projektu „Oswajanie dorosłości”
9.50-10.10 „Chcemy wiedzieć! – Dlaczego rozmawianie o seksie jest ważne dla osób z niepełnosprawnością, które nie mówią… nawet jeśli nie mają pewności, że go doświadczą?” Bartłomiej Nowosadowski (użytkownik AAC), Agnieszka PilchPaweł Pilch

SEKSUALNOŚĆ – DOBRE WSPIERANIE
10.10-10.45 „Seksualność – niby wszyscy wiemy, czym jest, ale…? Jak mądrze ją wspierać ? – perspektywa seksuologa i ojca” prof. dr hab. Zbigniew Izdebski
10.50-11.20 Przerwa kawowa
11.20–12.00 „Jak to robić i nie zwariować? Czyli jak zajmować się seksualnością innych i nie zrobić krzywdy im oraz sobie samemu” Wiesław Sokoluk

UWAGA PROBLEM! – JAK GO ROZPOZNAĆ?
12.00-13.30 „System flagowy – narzędzie do oceny i właściwego reagowania na zachowania seksualne dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością” Karen de Wilde
13.30-14.30 Przerwa obiadowa

LEKARZ POTRZEBNY OD ZARAZ?

14.30-14.45 „Seksualność to też biologia! – co da się zmienić a czego zmienić nie można?” dr Justyna-Holka Pokorska
14.45-15.20 „Możliwości i granice w udzielaniu wsparcia psychiatrycznego w rozwiązywaniu problemów związanych z seksualnością u osób z niepełnosprawnością intelektualną i niepełnosprawnością sprzężoną” dr Justyna Holka-Pokorska
15.20-16.00 „Nie taki straszny… lekarz. Pacjenci z niepełnosprawnością i spektrum autyzmu u ginekologa i urologa. Porady praktyczne” Katarzyna Muzyka-Placzyńska, dr Izabela Mężyk
16.00- 16.15 Pytania uczestników konferencji.
16.15-16.45. Przerwa kawowa

16.45-18.15 WARSZTATY DO WYBORU

  • „Autyzm – ‘atypowa’ seksualność?” Jerzy Drobotko
  • „Małe dziecko – czasem duży problem… Profilaktyka niewłaściwych zachowań seksualnych i wspieranie rozwoju psychoseksualnego małych dzieci z niepełnosprawnością” Katarzyna Pachniewska 
  • „Głęboko niezrozumiane…i seksualne. Praca w obszarze seksualności z osobami z głęboką wieloraką niepełnosprawnością i ich rodzicami” Wojciech Światłowski
  • „Miłość… i co dalej?  Nieproste i nieoczywiste bycie w związku i bycie rodzicem z niepełnosprawnością intelektualną” dr Remigiusz Kijak 
  • „ Burzenie murów – stawianie granic, czyli osobiste zasoby i ograniczenia w pracy z seksualnością osób z niepełnosprawnością intelektualną” dr Alicja Długołęcka 

16.45-17.45 KONSULTACJE INDYWIDUALNE z wybranymi specjalistami (równolegle).


15.04.16 (piątek) DZIEŃ DRUGI

OFIARY I SPRAWCY
08.30-9.10 „Ukryta prawda… – przemoc seksualna wobec osób z niepełnosprawnością intelektualną. Raport z badań” dr Monika Zima-Parjaszewska
9.10-09.45 „Czyny nie w pełni zawinione?  – osoby z niepełnosprawnością intelektualną i spektrum autyzmu w roli sprawców przemocy seksualnej” prof. dr hab. Maria Beisert

OD ROZPOZNANIA DO SKUTECZNEJ INTERWENCJI
09.45-10.25 „Gdy mam podejrzenia… skuteczna interwencja krok za krokiem” Angelika Pasek-Gilarska
10.25-10.40 „Przesłuchanie osób z niepełnosprawnością intelektualną i spektrum autyzmu – w poszukiwaniu właściwego modelu” dr Izabela Fornalik
10.40-11.10 Przerwa kawowa

DOBRE PRAKTYKI
11.10-12.40 „Przemoc seksualna i osoby z niepełnosprawnością. Koniec cichej akceptacji? Inspiracje z innych krajów” Aafke Scharloo
12.35-13.15 „Wykorzystanie – i co dalej? Jakie wsparcie jest potrzebne ofiarom przemocy seksualnej?” Alicja Budzyńska
13.15-14.15 Obiad

PROBLEM? WIEM CO DALEJ!
14.15-15.45 „Propozycja standardów postępowania w przypadku  problemowych zachowań seksualnych u osób z niepełnosprawnością intelektualną, spektrum autyzmu i niepełnosprawnością sprzężoną” – praktyczne rozwiązania dla nauczycieli, terapeutów, lekarzy i rodziców.
Zespół ds. Seksualności Osób z Niepełnosprawnością w ramach Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego – przewodnicząca dr Izabela Fornalik i Członkowie Zespołu
15.45-16.30 Podsumowanie i dyskusja z uczestnikami konferencji.


OPISY WARSZTATÓW

Alicja Długołęcka

„Burzenie murów – stawianie granic, czyli osobiste zasoby i ograniczenia w pracy z seksualnością osób z niepełnosprawnością intelektualną” 

Idąc za myślą, że zaczynając pracę z innymi należy w pierwszej kolejności zacząć od siebie samego, proponuję 1,5 godziny refleksji nad tym, jak nasze życiowe seksualne doświadczenia, emocje z nich wynikające, postawy te przejęte od innych i samodzielnie wypracowane oraz przemyślenia na swój temat wpływają na naszą pracę z seksualnością innych ludzi. Warsztaty są przeznaczone dla wychowawców, opiekunów i rodziców osób z niepełnosprawnością intelektualną.

Postaramy się wyłonić zestaw największych ograniczeń, które hamują lub uniemożliwiają udzielanie rzeczywistego wsparcia, dokonamy próby uświadomienia sobie ich istoty i sposobów ich przełamywania. Pracując z ograniczeniami „dotkniemy” osobistych zasobów, z których warto czerpać i odwoływać się do nich w pracy z innymi.

Cel główny –  wzajemne wsparcie w pracy z seksualnością.

Charakter zajęć – pomimo tematu, nie będziemy ingerować w życie swoje osobiste- ćwiczenia będą mieć charakter pobudzający do autorefleksji i samodzielnego wyciągania wniosków.

Jerzy Drobotko

„Autyzm – „atypowa” seksualność?”

Oto często pojawiające się pytania:  Czy rozwój seksualny osób ze spektrum autyzmu przebiega w taki sam sposób jak u osób neurotypowych? Jeśli tak nie jest, to jakie specyficzne czynniki go różnicują, a tym samym na co musimy zwrócić uwagę podejmując się wspierania seksualności oraz planując interwencje? Podczas warsztatu spróbujemy odpowiedzieć na pytanie: czy możemy mówić o profilu seksualnym ASD, analizując wpływ takich czynników jak: kompulsje i schematyczność zachowań, możliwości komunikacyjne, kompetencje społeczne, rozumienie i wyrażanie emocji, zaburzenia sensoryczne, impulsywność, specyficzne zainteresowania i bodźce seksualne oraz współistniejące zaburzenia.

Tłem analizy różnych przejawów seksualności osób z ASD, będzie fragment rozmowy z 18-letnim mężczyzną, który próbując szukać sposobu nawiązania relacji z dziewczyną, doświadcza wykorzystania przez rówieśników ze szkoły oraz wchodzi w zachowanie trudne. Przedstawione w trakcie warsztatu sytuacje i ich analiza doprowadzą do wniosków będących odpowiedziami na poniższe wątpliwości:

– Jak interpretować zachowania seksualne dzieci, młodzieży i osób dorosłych ze spektrum autyzmu?

–  W jaki sposób zaburzenia w zakresie teorii umysłu wpływają na zachowania seksualne?

– Jak skutecznie prowadzić działania edukacyjne i wspierające rozwój seksualny?

– Jaki zakres ryzyka seksuologicznego dotyczy osób z ASD oraz w jaki sposób te osoby chronić?

– Jak skutecznie reagować w sytuacjach: masturbacji, zachowań seksualnych w miejscach publicznych, naruszania intymności innych osób, używania specyficznych obiektów, natręctw seksualnych oraz trudności w tworzeniu relacji partnerskich?

Warta podkreślenia jest przedstawiana w literaturze przedmiotu oraz potwierdzana w codziennych doświadczeniach zależność braku wiedzy z zakresu seksualnego rozwoju i wzrostu nasilenia niewłaściwych zachowań seksualnych oraz innych problemów w wyniku błędnych interwencji lub braku edukacji i skutecznych interwencji. Świadomość seksualności osób ze spektrum autyzmu, członków ich rodzin oraz profesjonalistów stanowi więc niezbędny warunek skutecznej rehabilitacji.

Remigiusz Kijak

„Miłość… i co dalej?  Nieproste i nieoczywiste bycie w związku i bycie rodzicem z niepełnosprawnością intelektualną”

Osoby niepełnosprawne intelektualnie mają pragnienia realizowania swojej intymności w bliskim kontakcie z drugim człowiekiem. Budują relacje interpersonalne, stają się partnerami niekiedy małżonkami, a niekiedy posiadają potomstwo. Małżeństwa lub związki partnerskie osób z głębszą niepełnosprawnością intelektualną funkcjonują w sposób zróżnicowany. Są związki całkiem udane, są i takie, w których rodzą się dzieci, są też i małżeństwa, które radzą sobie słabo a niekiedy bardzo źle. Warsztat jest spotkaniem z profesjonalistami i rodzicami wokół omówienia kwestii związanych z budowaniem przez osoby niepełnosprawne intelektualnie relacji. Jest też próbą zastanowienia się jak powinno wyglądać wsparcie ,pomoc w tej kwestii, jakie są kwestie etyczne. Jakie kwestie mogą rodzić nasz niepokój i nasze obawy.

Katarzyna Pachniewska

„Małe dziecko – czasem duży problem… Profilaktyka niewłaściwych zachowań seksualnych i wspieranie rozwoju psychoseksualnego małych dzieci z niepełnosprawnością”

Seksualność dziecięca – choć tak różna od seksualności osób dorosłych – często przysparza rodzicom, opiekunom i wychowawcom wielu emocji i trudności. Jej przejawy wywołują zdziwienie, zażenowanie i konsternację wsród obserwatorów. Które zachowania są „normalne”, a które powinny niepokoić i skłaniać do interwencji? Jeszcze większym wyzwaniem może okazać się wspieranie rozwoju psychoseksualnego dzieci z niepełnosprawnością, w tym, z niepełnosprawnością sprzężoną. Specyfika przebiegu oddziaływań medycznych, terapeutyczno-rehabilitacyjnych, czynności pielęgnacyjno-higienicznych, ograniczenia fizyczne oraz proporcje form i rodzajów aktywności sprawiają, że dzieci z niepełnosprawnością są grupą szczególnie narażoną na możliwość wystąpienia niepożądanych czy problemowych zachowań seksualnych. Warsztaty o typowych zachowaniach małych dzieci z niepełnosprawnością, wynikających z ich rozwoju psychoseksualnego oraz zachowaniach, które powinny skłaniać do interwencji pomogą rozwiać wiele wątpliwości oraz wyposażą w praktyczną wiedzę i umiejętności. Ich celem jest uzyskanie wskazówek co do konkretnych działań na co dzień – profilaktyki występowania niepożądanych/problemowych zachowań seksualnych teraz i w przyszłości oraz wspierania prawidłowego rozwoju seksualnego małego dziecka z niepełnosprawnością.

Wojciech Światłowski

„Głęboko niezrozumiane…i seksualne. Praca w obszarze seksualności z osobami z głęboką wieloraką niepełnosprawnością i ich rodzicami” 

Jeśli szanujemy prawo wszystkich do pełnego rozwoju i spełnienia, to powinniśmy zastanowić się, czy dajemy je również osobom z głęboką niepełnosprawnością intelektualną w sferze związanej z ich seksualnością i intymnością?

Już od narodzin dziecka niepełnosprawnego  jego rodzice borykają się z ogromem problemów, na które nikt nie jest przygotowany. Nie znają odpowiedzi na wiele pytań o teraźniejszość i przyszłość,  diagnozy i rokowania są często niepewne, nieustannie muszą zmieniać swoje plany dostosowując je do aktualnej sytuacji zdrowotnej dziecka.  Kiedy  w początkowym okresie ich zmagań z rzeczywistością, zadalibyśmy im pytanie, jak wyobrażają sobie swoje dziecko jako osobę seksualną, jej potrzeby oraz sposób, w jaki będzie je realizowała, to wielu z nich zareaguje w najlepszym wypadku zdziwieniem, zaskoczeniem, niektórzy uznają ten problem za dalece marginalny i nieistotny , ale prawdopodobnie wiele osób poczuje po prostu lęk lub niepokój.

Większość rodziców do momentu pojawienia się pierwszych oznak dojrzewania swoich niepełnosprawnych intelektualnie dzieci nie zastanawia się, czy i jak przygotować je do nadchodzących i nieuniknionych zmian. W przypadku rodzin dzieci niepełnosprawnych intelektualnie to rodzice i opiekunowie (wychowawcy, terapeuci) muszą najpierw dostrzec i zaakceptować, potem ją zrozumieć, aż wreszcie prowadzić dzieci w świat ich seksualności.

Chciałbym zadać kilka, moim zdaniem, ważnych pytań :

– Po co zajmować się tym tematem w przypadku naszych dzieci?

– Kiedy mamy zaczynać edukację i od czego?

– W jaki sposób to robić by była ona dla nich zrozumiała?

– O czym mówić, ile i komu?

–  Co jest skuteczne i co to dla nas znaczy?

– … ?

Odpowiedzi postaram się udzielić opierając się na przykładach mojej pracy z dziećmi   i młodzieżą  z niepełnosprawnością intelektualną znaczą, głęboką, z niepełnosprawnością sprzężoną oraz na doświadczeniach wyniesionych ze spotkań z ich rodzinami i opiekunami. Chciałbym w miarę moich możliwości  pomóc i pokazać, jak skutecznie pracować z seksualnością w sposób przewidywalny i korzystny dla rozwoju niepełnosprawnych dzieci. Jak mówi mój Mistrz „W temacie Człowiek – nie ma prostych i jednoznacznych odpowiedzi”.  W spotkaniu z Państwem liczę więc na wymianę doświadczeń, cenne uwagi i wspólną twórczą dyskusję.